Sàn giao dịch, chi phí & pháp lý · 16 phút đọc

Giá 1 hợp đồng phái sinh hiện tại xem ở đâu? Vì sao mỗi nền tảng hiển thị một con số

Tra giá 1 hợp đồng phái sinh VPS ra ba nơi ba số? Phân biệt phái sinh chỉ số VN30 với hàng hoá phái sinh MXV, 4 nguồn tra giá gốc và vì sao lệch. Xem ngay.

Bạn gõ "giá 1 hợp đồng phái sinh VPS" vào ô tìm kiếm lúc chín giờ tối, rồi mở ba tab để đối chiếu cho chắc. Tab một hiện khoảng 1.400, tab hai nói hơn 140 triệu, còn tab ba thì tầm 20 triệu. Ba con số đó là số minh hoạ để bạn hình dung độ chênh, không phải giá thật của hợp đồng nào, nhưng độ vênh thì đúng như ngoài đời: lệch nhau cả trăm lần cho cùng một câu hỏi. Phản xạ đầu tiên vừa hợp lý vừa rất người, rằng chắc có ai đó hiển thị sai, hoặc tệ hơn, có ai đó đang cố dụ mình vào bẫy.

Tôi viết cho đúng người ở đúng khoảnh khắc này: người đi làm vài năm, có ít vốn dành dụm, cẩn thận tới mức mở ba tab kiểm tra chéo thay vì tin ngay nguồn đầu tiên. Tin tốt trước: bạn không bị lừa. Cả ba con số đều có thể đúng cùng lúc, vì chúng đang đo ba thứ khác nhau, và không trang nào chịu nói cho bạn biết chúng đo cái gì.

Hết bài, bạn tự làm được ba việc: biết mình đang tra giá của thị trường nào, biết mở đúng nguồn nào, và giải thích được vì sao các nơi cho ra số khác nhau. Nói trước cho rõ, đây không phải bảng giá cập nhật từng giây, và SFVN Academy không phải nơi cung cấp dữ liệu giá. Bài này chỉ đường về nguồn gốc, không hô lệnh, không đoán giá lên xuống, không hứa phần trăm mỗi tháng.

Câu trả lời gọn, cho ai đang vội: khi tra giá 1 hợp đồng phái sinh VPS hay bất kỳ nền tảng nào, việc đầu tiên là xác định bạn đang tra thị trường nào. Phái sinh chỉ số VN30 (sản phẩm của các công ty chứng khoán, niêm yết trên HNX) và hàng hoá phái sinh (cà phê, kim loại, năng lượng, giao dịch qua MXV) là hai thị trường tách biệt, hai nguồn giá, không đặt cạnh nhau để so được. Sau khi biết thị trường, có bốn loại nguồn để tra:

  • Sở giao dịch (HNX cho phái sinh chỉ số, MXV cho hàng hoá): nguồn gốc.
  • Nền tảng của nơi bạn mở tài khoản: đúng con số bạn sẽ khớp lệnh.
  • Trang dữ liệu tài chính độc lập: tiện đối chiếu và xem lịch sử.
  • Bài blog tổng hợp: tiện hiểu khái niệm nhưng dễ lỗi thời nhất.

Các nơi lệch nhau chủ yếu do đơn vị yết giá, tháng kỳ hạn và độ trễ dữ liệu, không phải do ai đó tính sai.

Giá 1 hợp đồng phái sinh VPS là giá của thị trường nào?

Khi bạn tra giá 1 hợp đồng phái sinh VPS, trước khi tin con số nào, hãy trả lời một câu: con số đó thuộc thị trường nào. Đây là chỗ gần như mọi kết quả tìm kiếm bỏ qua, và cũng là chỗ khiến bạn hoang mang nhất. VPS, và các công ty chứng khoán nói chung, là công ty chứng khoán; sản phẩm phái sinh họ mở cho nhà đầu tư cá nhân là hợp đồng tương lai chỉ số VN30, niêm yết trên HNX, lấy tài sản cơ sở là chỉ số VN30, tức rổ cổ phiếu vốn hoá lớn của sàn HOSE. Còn việc mổ xẻ ý nghĩa từng cột trên một bảng giá hàng hóa phái sinh là chuyện của bài khác; ở đây bạn chỉ cần biết mình đang đứng ở thị trường nào.

Hàng hoá phái sinh là một thị trường khác hẳn. Hợp đồng cà phê, kim loại, dầu, nông sản, giao dịch qua sàn giao dịch hàng hoá MXV, là Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam cấp quốc gia, thông qua các Thành viên Kinh doanh được MXV cấp phép; danh sách thành viên công bố công khai ngay trên trang mxv.com.vn. Khác sở, khác hợp đồng, khác đơn vị yết giá, khác cả khung giờ mở cửa.

Chuyện này giải thích vì sao gõ một từ khoá lại ra hai thế giới. Nhiều người đã có sẵn tài khoản chứng khoán cơ sở, nên phản xạ tự nhiên khi muốn tra giá phái sinh là mở app công ty chứng khoán mình đang dùng, và thứ hiện lên là VN30, không phải cà phê. Một bảng giá phái sinh VN30 và một bảng giá hàng hoá là hai màn hình không dính dáng gì nhau về con số, dù cùng nằm dưới cái ô tìm kiếm "giá hợp đồng phái sinh".

Yếu tố Phái sinh chỉ số VN30 Hàng hoá phái sinh
Tài sản cơ sở Chỉ số VN30, rổ 30 cổ phiếu vốn hoá lớn trên HOSE Hàng thật: cà phê, kim loại, năng lượng, nông sản
Sở giao dịch HNX, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội MXV, Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam
Mở tài khoản ở đâu Công ty chứng khoán thành viên Thành viên Kinh doanh được MXV cấp phép
Đơn vị yết giá Điểm chỉ số Đơn vị hàng thật, thường bằng ngoại tệ (USD/tấn, USD/thùng, USD/oz)
Khung giờ giao dịch Theo phiên của thị trường chứng khoán trong nước Bám theo giờ các sở hàng hoá quốc tế liên thông, kéo dài tới đêm

Nói thẳng để bạn khỏi phí thời gian: nếu thứ bạn thật sự muốn là hợp đồng chỉ số VN30, phần lớn nội dung của SFVN Academy sẽ không phục vụ bạn, vì chúng tôi dạy hàng hoá phái sinh. Biết mình đang đứng ở thị trường nào có giá trị hơn bất kỳ con số nào bạn tra được tối nay. Có thêm một điểm cần cảnh giác: khá nhiều bài hướng dẫn phổ thông mô tả nhầm tài sản cơ sở, gọi nó là VN-Index, trong khi sản phẩm niêm yết trên HNX bám theo chỉ số VN30. Sai một chữ ở gốc thì mọi con số phía sau đều lệch theo mà người đọc không hề biết.

4 nguồn tra giá hợp đồng phái sinh: nguồn nào là gốc, nguồn nào là bản sao

Vậy rốt cuộc xem giá hợp đồng phái sinh ở đâu cho đáng tin? Có bốn loại nguồn, và cách dễ nhớ nhất là xếp chúng theo khoảng cách tới nguồn gốc. Càng gần gốc, con số càng khó sai và khó cũ; càng xa gốc, con số càng dễ lệch và dễ nằm lại ở ngày hôm qua.

Tầng 1, sở giao dịch. hnx.vn cho phái sinh chỉ số, mxv.com.vn cho hàng hoá. Đây là nơi đẻ ra con số, và cũng là nơi công bố thông số hợp đồng chuẩn: đơn vị hợp đồng, bước giá, tháng kỳ hạn. Có nghi ngờ thì về đây chốt hạ. Hạn chế duy nhất là giao diện nặng tính hành chính, không hợp để canh giá liên tục, nên nhiều người thấy khó dùng rồi quay ra tin một trang trung gian đẹp hơn.

Tầng 2, nền tảng của nơi bạn mở tài khoản. Công ty chứng khoán nếu bạn giao dịch VN30, hoặc Thành viên Kinh doanh của MXV nếu bạn giao dịch hàng hoá. Đây là con số quan trọng nhất với riêng bạn, vì nó chính là giá bạn thật sự đặt lệnh vào. Nhớ một nguyên tắc: giá trên nền tảng bạn giao dịch mới là giá liên quan tới túi tiền bạn, mọi nguồn khác chỉ để đối chiếu.

Tầng 3, trang dữ liệu tài chính độc lập. Nhóm bảng giá và thống kê của các trang tài chính, nơi bạn hay tra giá hàng hoá phái sinh MXV hoặc xem lại lịch sử một mã. Tốt để đối chiếu chéo và nhìn diễn biến vài phiên. Hạn chế: mỗi trang lấy feed dữ liệu và làm mới theo cách riêng, nên hai trang độc lập cũng lệch nhau đôi chút mà không trang nào sai.

Tầng 4, bài blog và trang tổng hợp. Tiện để hiểu khái niệm, nhưng tệ nhất khi bạn cần một con số. Một bài từ năm ngoái vẫn có thể đứng top hôm nay, nhưng con số bên trong đã chết từ lâu. Phản xạ cần tập: tìm ngày cập nhật trước khi đọc con số, không ghi ngày thì đừng lấy con số của nó để tính.

Có một cái bẫy nằm ngoài bốn tầng trên. Khi tra tên một công ty, hãy vào đúng tên miền chính thức của công ty đó. Nhiều trang tên miền kiểu "mở tài khoản cộng tên công ty" thực chất là trang của bên giới thiệu, mục tiêu là nút đăng ký chứ không phải con số chính xác. Với hàng hoá, cách kiểm nhanh là đối chiếu tên công ty với danh sách thành viên công bố trên trang MXV. Đây là kỹ năng tự bảo vệ, không phải lời buộc tội trang nào.

Về độ trễ, tôi cố tình không đưa con số phút cho nguồn nào, vì mỗi nguồn một khác và con số đó lỗi thời rất nhanh. Ở mức nguyên tắc, bảng giá công khai miễn phí thường chậm hơn nền tảng giao dịch một nhịp. Nhìn giá ở nguồn trễ rồi tưởng mình khớp đúng con số đó, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế chính là chỗ sinh ra cảm giác "bị ăn giá", dù thật ra bạn chỉ đọc nhầm một bản sao chậm.

Vì sao mỗi nền tảng hiển thị một con số? 6 lý do, không lý do nào là "có người sai"

Ba con số lệch nhau không có nghĩa hai trong ba sai. Phần lớn trường hợp cả ba đều đúng, chúng chỉ đang trả lời ba câu hỏi khác nhau mà bạn tưởng là một. Dưới đây là sáu cơ chế khiến những con số hợp lệ vẫn không khớp, kèm cách tự kiểm ngay tại chỗ.

1. Chữ "giá" đang chỉ ba đại lượng khác nhau. Nơi thì hiển thị giá yết của hợp đồng (điểm chỉ số với phái sinh VN30, hoặc USD/tấn, USD/thùng, USD/oz tuỳ mặt hàng), nơi thì hiển thị giá trị hợp đồng quy ra VND, nơi lại hiển thị số tiền ký quỹ bạn phải nộp. Cùng một nhãn "giá", ba nghĩa, lệch nhau hàng chục tới hàng trăm lần. Đây là nguyên nhân số một của cú sốc ba tab. Cách kiểm: đọc kỹ chú thích cạnh con số xem nó đang gọi mình là gì. Biết con số nào là con số đúng mới là bước một; đổi con số đó ra số tiền bạn thật sự phải chuẩn bị là việc của bài 1 hợp đồng phái sinh bao nhiêu tiền, không phải việc của bài này.

2. Khác đơn vị yết giá. Hàng hoá yết theo đơn vị hàng thật và thường bằng ngoại tệ, còn phái sinh chỉ số yết theo điểm. Các trang hiển thị bằng VND còn phải quy đổi qua tỷ giá, mà tỷ giá mỗi nơi mỗi lúc không giống nhau. Cách kiểm: xác định đơn vị trước khi so, một con số USD/thùng và một con số VND không cùng thang đo để đặt cạnh nhau.

3. Khác tháng kỳ hạn. Cùng một mặt hàng có nhiều hợp đồng theo tháng đáo hạn, và giá giữa các tháng khác nhau là bình thường. Một trang mặc định hiện hợp đồng đáo hạn gần nhất, trang khác hiện hợp đồng đang có thanh khoản lớn nhất, thế là ra hai con số đều hợp lệ. Cách đọc ký hiệu tháng đáo hạn trên mã hợp đồng thuộc phần bảng giá, nên ở đây chỉ cần nhớ kiểm xem hai màn hình có đang cùng một tháng kỳ hạn không.

4. Khác thời điểm của dữ liệu. Đây là gốc của câu hỏi giá hợp đồng phái sinh hôm nay bao nhiêu, và cũng là chỗ độ trễ dữ liệu bảng giá phái sinh phát huy tác dụng gây rối. Feed chậm vài nhịp, tần suất làm mới mỗi nơi một khác, và quan trọng nhất, các sở hàng hoá quốc tế với HNX chạy theo khung giờ giao dịch không trùng nhau. "Giá hôm nay" của hai bên có thể được chốt ở hai mốc thời gian cách nhau nhiều giờ. Cách kiểm: nhìn dấu thời gian bên cạnh con số, không có thì coi như không biết nó của lúc nào.

5. Khác loại giá được lấy làm đại diện. Có nơi lấy giá khớp gần nhất, có nơi lấy giá chào mua hoặc chào bán, có nơi lấy giá đóng cửa hay giá thanh toán phiên trước làm giá tham chiếu. Đây đều là những cột riêng trên bảng giá với ý nghĩa riêng, và phân biệt chúng là địa phận của bài bảng giá hàng hóa phái sinh; ở đây bạn chỉ cần biết rằng hai trang có thể đang lấy hai loại giá khác nhau làm con số đại diện.

6. Trang đã cũ. Con số trong một bài viết là ảnh chụp của đúng ngày nó được viết. Thị trường đã đi tiếp, còn con số thì đứng yên. Không có ngày cập nhật thì con số đó vô nghĩa với hôm nay, dù bài xếp hạng cao tới đâu.

Gộp sáu lý do thành một quy tắc dùng được ngay: luôn đối chiếu hai nguồn, một là nguồn gốc ở sở giao dịch, hai là nền tảng bạn thật sự đặt lệnh. Nếu hai cái này khớp nhau về bản chất, mọi con số lệch ở nơi khác không còn đáng để bạn mất ngủ. Nỗi sợ "bị ăn giá" tan gần hết khi bạn nhận ra mình chỉ cần hai nguồn, không cần tin cả internet.

5 lỗi khi tra giá khiến người mới hiểu sai thị trường

Lỗi 1, đặt một con số hàng hoá cạnh một con số chỉ số VN30 rồi kêu "chênh lệch bất thường". Hai thị trường khác nhau, khác tài sản cơ sở, khác đơn vị, nên không có cơ sở nào để so hai con số này với nhau ngay từ đầu.

Lỗi 2, lấy con số trong một bài blog không ghi ngày làm mốc để tính. Con số không kèm ngày là con số không rõ của lúc nào, dùng nó để tính toán là xây nhà trên cát.

Lỗi 3, tưởng giá hiển thị trên trang miễn phí là giá mình sẽ khớp. Vừa có thể lệch loại giá, vừa có độ trễ; muốn biết con số nào là giá khớp thật thì xem trên nền tảng bạn giao dịch, phần đọc cột thuộc về hub bảng giá.

Lỗi 4, tra giá trên một trang có tên miền na ná tên công ty nhưng không phải trang chính thức. Cách gỡ đã nói ở trên: đối chiếu tên miền chính thức của công ty, và với hàng hoá thì đối chiếu với danh sách thành viên của sở.

Lỗi 5, coi việc các nền tảng hiển thị khác nhau là bằng chứng thị trường thiếu minh bạch rồi bỏ luôn. Đây là kết luận vội và tốn kém nhất, vì nguyên nhân thật chỉ là sáu cơ chế cơ học phía trên, không phải âm mưu.

Một câu dứt khoát để khép phần này. Tra được giá không cho bạn biết giá sẽ đi đâu tiếp theo, đó là hai kỹ năng hoàn toàn khác nhau. Ai đang tìm "con số nào báo hiệu giá sắp lên hay xuống", "app hô lệnh giúp", hay "mỗi tháng lãi bao nhiêu phần trăm" thì bài này, và cả SFVN Academy, không phục vụ. Và không có dòng nào trong bài gợi ý bạn vay tiền hay dùng khoản tiền không phải của mình để bước vào thị trường.

Bước tiếp theo: bài kiểm chứng 10 phút tự làm

Không đăng ký khoá học, không liên hệ tư vấn, không mở tài khoản. Chỉ là một bài tập bạn tự làm để đổi từ nghi ngờ sang năng lực kiểm chứng.

  1. Chọn một mặt hàng bạn quan tâm, ví dụ cà phê, dầu, hoặc một kim loại như bạc hay đồng.
  2. Mở nguồn gốc là trang của sở giao dịch tương ứng. Ghi lại đơn vị yết giá của hợp đồng đó, là USD/tấn, USD/thùng hay USD/oz, và tháng kỳ hạn bạn đang xem.
  3. Mở một nguồn thứ hai bất kỳ. Ghi lại con số nó hiển thị.
  4. Nếu hai con số khác nhau, truy đúng lý do trong sáu lý do phía trên: khác tháng kỳ hạn, khác đơn vị, khác thời điểm, hay khác loại giá đại diện.
  5. Viết ra một câu đầy đủ: con số của tôi là bao nhiêu, đơn vị gì, tháng kỳ hạn nào, lấy từ nguồn nào, lúc mấy giờ. Một con số thiếu năm thông tin này là một con số vô nghĩa.

Làm xong bước 5 nghĩa là bạn vừa thoát khỏi trạng thái phải tin lời người khác về giá, và tự đứng được trên dữ kiện của chính mình. Đọc kỹ trước, rồi tự quyết bằng dữ kiện của bạn, đó mới là cách một người cẩn thận bước vào thị trường. Bước kế tiếp không phải là đặt lệnh, mà là biết con số vừa ghi tương đương bao nhiêu tiền bạn cần chuẩn bị, và đó là nội dung của bài 1 hợp đồng phái sinh bao nhiêu tiền.

Câu hỏi thường gặp

Xem bảng giá phái sinh ở đâu, có xem real-time được không? Nguồn gốc là sở giao dịch: hnx.vn cho phái sinh chỉ số VN30 và mxv.com.vn cho hàng hoá. Bảng giá công khai miễn phí thường có độ trễ so với nền tảng bạn đặt lệnh, nên nếu cần con số sát thời gian thực thì xem trên chính nền tảng bạn giao dịch.

Vì sao giá hợp đồng phái sinh thay đổi liên tục? Vì đó là giá khớp theo cung cầu trong phiên, cập nhật liên tục khi có lệnh mới. Ngoài dao động trong phiên, con số bạn thấy còn phụ thuộc tháng kỳ hạn đang xem, đơn vị yết giá và độ trễ của nguồn, nên hai màn hình mở cùng lúc vẫn có thể khác nhau.

Giá 1 hợp đồng phái sinh VPS hôm nay là bao nhiêu? Không có một con số duy nhất trả lời được, vì chữ giá có thể là giá yết của hợp đồng, giá trị hợp đồng quy ra VND, hoặc tiền ký quỹ cần nộp. Con số liên quan tới túi tiền bạn là con số trên chính nền tảng bạn mở tài khoản, không phải con số trên một bài viết.

Phái sinh chỉ số VN30 và hàng hoá phái sinh khác gì nhau? Phái sinh chỉ số VN30 lấy tài sản cơ sở là rổ cổ phiếu VN30, niêm yết trên HNX, mở qua công ty chứng khoán. Hàng hoá phái sinh lấy tài sản cơ sở là hàng thật như cà phê, kim loại, năng lượng, giao dịch qua MXV, mở qua Thành viên Kinh doanh. Hai thị trường tách biệt, không so giá trực tiếp được.

Làm sao biết một nguồn giá có đáng tin không? Kiểm ba thứ: nguồn đó có phải trang chính thức của sở hoặc của công ty bạn mở tài khoản không, con số có kèm ngày và thời điểm cập nhật không, và nó đang yết theo đơn vị nào và tháng kỳ hạn nào. Thiếu một trong ba, con số đó chỉ để tham khảo, không dùng để tính.

Bài viết liên quan

Tiếp tục đọc về phân tích thị trường, kiến thức và chiến lược giao dịch.

Xem tất cả bài viết →
Bắt đầu hành trình của bạn

Sẵn sàng học giao dịch hàng hoá phái sinh?

Đăng ký tư vấn miễn phí - chuyên gia SFVN sẽ liên hệ trong 24h, gợi ý khoá học phù hợp với mục tiêu và kinh nghiệm của bạn.